همدست گشته بودند . من جمله حاجى محمد تقى شاهرودى وكيل بوده است . پسرش همين روزها خود را با شش‌لول كشته است و گفته است پدر من خيانت كرده و ديگر زندگانى بر من حرام است . خودش را آسوده كرد . به عقيدهء بنده قسم دروغى كه پدره خورده و خلاف نموده است پسرش گرفتار قسم [ شده ] و داغ به دل پدر گذاشته . اين هم از طرف خداوند است . هركسى خلاف بر معاهدهء كلام اللّه نموده است پاداشت « 1 » و جزا خواهد ديد منتها به لباس و اقسام مختلف . [ 134 ] قدرى هم موافق عقل صحبت بداريم و بنويسيم . آيا توپ بستن بر مجلس و پارلمان دو ساله‌اى كه به اجازهء سلطان شده صحيح است و اين اقدام اهميت دارد يا خير ! عرض مىكنم اين پارلمان را همان سلطانى كه وليعهد خود را به همان خط و مهر معرفى به دول داده است پارلمان را به همان خط و مهر معرفى ، به‌علاوه به امضاى همان وليعهد به ميل خاطر « 2 » به ملت عنايت فرمود و بر وليعهد كه پس از پدر به سرير سلطنت نشست فرض و متحتم است در اجراى پيشرفت و دستخط مبارك پدر بكوشد ، نه آنكه خلاف و نقض پيمان و مرحمتى پدر را نمايد . بايد حتىالامكان در استحكام بكوشد . خوب ما مردم نفهم با ولىنعمت خود بىاحترامى و مطالبهء حقوق و بىشرمى هم نموديم . آيا « الكاظمين الغيظ و العافين عن الناس » كجا رفت ، و گنه از بنده است [ و ] عفو از خداوند كجا رفت و چه شد . طريقهء ولايت عهد نقض قول و فعل پدر است و كار عاقلانهء او را به هيچ برهم زدن و ملت كشتن است و خطوط مبارك و دستخط انجم نقط هميون را غارت نمودن . بارى از اين مبحث هم مىگذريم . مىرويم به ممالك مشروطه . مسلم و معين است قانون اساسى كه موشح و مزين به خط و مهر مرحوم مظفر الدين شاه نور اللّه مضجعه و مزين به مهر وليعهد كه حال محمد على شاه است به استثناء يك فصل كه توجيه « 3 » شده بايد به قانون شرع نبوى رفتار شود ، مابقى تمام از

--> ( 1 ) . كذا ( - پاداش ) . ( 2 ) . اصل : خواطر . ( 3 ) . اصل : توجيح .